زدند . براى اينكه موجوديت خودشان را حفظ كنند و از بين نروند آمدند مذهب را اختراع كردند و در مذهب از عدالت و آزادى و مساوات و رحم و مروّت سخن گفتند . با اين پوزبندهاى مذهبى ، ابرمردها كه بايد جلوشان باز باشد تا جامعه و نسل آيندهء بشريت را پيش ببرند [ از كارشان بازماندند . ] آمدند گفتند ظلم بد است . چرا ظلم بد باشد ؟ ظلم بد است براى كسى كه نمىتواند . براى كسى كه مىتواند ، كار خيلى خوبى است ، بايد ظلم كند تا خودش را پرورش بدهد و جلو ببرد . خلاصه آنچه كه در جامعه اصالت دارد پيش رفتن و جلو رفتن و مسابقه است . نيچه هم مىگفت كه اخلاق [ و مذهب ] خاستگاه مادى دارد ولى خاستگاهش منحصراً طبقهء مستضعف است ؛ اما طبقهء مستضعف از اين جهت مذهب را اختراع كرده كه جلو حركت اقويا را بگيرد نه اينكه خودش خواسته انقلابى باشد . يك نفر ديگر مىگويد خاستگاه مذهب فقط طبقهء مستضعف است نه از آن جهت كه براى طبقهء برخوردار صلاحيت حركت قائل است [ و مىخواهد جلو او را بگيرد ، بلكه ] او را اصلًا محافظه كار مىداند و خودش مىخواهد [ حركت كند . ] آنوقت مذهب اين طبقه مىشود مذهب انقلابى . نيچه مىگويد كه ماهيت مذهب ماهيت توقف و سكون و ركود است ولى اين مذهبِ سكون را ضعفا خلق كردند براى اينكه جلو حركت اقويا را بگيرند و حال آنكه آنها كه حق حيات دارند اقويا هستند . ولى اين گروهِ ديگر مىگويند مذهب ، مذهب سكون و ركود نيست بلكه مذهبِ حركت است اما مذهب از ميان ضعفا برخاسته است براى اينكه به اينها حركت ببخشد . چنان كه اخلاقشان اخلاق انقلابى است مذهبشان هم مذهب انقلابى است . نظريهء چهارم آن نظريه مىشود كه اساساً ما دو مذهب داريم . يك مذهب مال اقوياست و يك مذهب مال ضعفا . قطب بنديهاى اجتماعى در قرآن از نظر قائلين به ماديت تاريخ حال اگر كسى در مورد اسلام قائل باشد كه اسلام هم در تاريخْ مادى فكر مىكند ، چنان كه بخواهد به اسلام هم احترام بگزارد و اسلام را يك مذهب كامل و درست بداند ( آنهايى كه مىگويند ، نظرشان هم همين است ) بايد يكى از اين دو نظريه را بپذيرد : يا بايد قائل بشود كه خاستگاه مذهب طبقهء ضعفاست و بس ، يك مذهب هم بيشتر نداريم ، و ماهيت مذهب هم ماهيت انقلاب و حركت و مبارزه است ؛ و يا بايد قائل بشود كه ما دو مذهب داريم : مذهبى كه خاستگاهش طبقهء ضعفاست و ماهيت انقلابى دارد ، و مذهبى كه خاستگاهش طبقهء اقويا و استثمارگرهاست و ماهيت ضد انقلابى